Duurzame financiering in de zorg gaat over contract en cultuur

Ruim vijftig geïnteresseerden werkzaam bij o.a. ROS’en, gemeenten, zorginstellingen en zorgverzekeraars bezochten op 9 maart 2020 de ROS netwerkbijeenkomst “anders denken, anders doen en anders financieren”. We lieten ons inspireren door Prof. Dr. Misja Mikkers (NZa/Tilburg Universiteit), Renske Schapendonk (NZa) en Dr. Eric van der Hijden (Zilveren Kruis/VU) over ontwikkelingen en kansen op het gebied van bekostigingsmodellen in de zorg.

Vragen en conclusie

Wat maakt integrale bekostiging zo ingewikkeld? Hoe werken zogenaamde zorgbundels in de praktijk? En welk probleem lossen ze op? Vervolgens is dieper ingegaan op een aantal praktijkvoorbeelden, waarbij we in groepen in dialoog gingen werd over de huidige en gewenste situatie, en belemmeringen en kansen op het gebied van integrale financiering.
De conclusie was dat niet alleen duidelijke contractafspraken, maar ook cultuurveranderingen en een goede govenance structuur essentiële elementen zijn voor integrale bekostiging van de zorg: we kunnen dit alleen samen en in goed overleg realiseren.

Bekostiging en cultuurverandering

Bekostiging en cultuurverandering: wat komt er eerst? Dat met bepaalde prikkels vanuit bekostiging en contractering veranderingen af kunnen worden afgedwongen is waar.. maar of dit duurzame verandering teweeg brengt is maar zeer de vraag. Aan de andere kant: een cultuurverandering inzetten zonder aandacht voor de wijze van bekostiging en duidelijke afspraken kan leiden tot onzekerheid: wie betaalt wat? En wie draagt de risico’s?

We werden aan het denken gezet door onze sprekers Prof. Dr. Misja Mikkers (NZa/Tilburg University), Renske Schapendonk (NZa) en Dr. Eric van der Hijden (Zilveren Kruis/VU) over de diverse prikkels en voornaamste uitdagingen die de verschillende vormen van bekostiging met zich mee brengen. Misja en Renske hebben een aantal experimenten op het gebied van preventie gepresenteerd en de mogelijke rol van de NZa toegelicht. Vervolgens deden zij een oproep: de NZa denkt graag mee in projectontwikkeling op het gebied van preventie. Neem hiervoor contact op met: preventie@nza.nl.

Eric van der Hijden gaf ons inzicht in varianten van bundelfinanciering. Met een bundel wordt een pakket aan zorgverstrekkingen gecontracteerd waarin meerdere aanbieders een dienst verlenen. De zorgverstrekkingen binnen het contract worden vervolgens van A-Z in kaart gebracht, bijvoorbeeld van het moment van een ziekenhuisopname door een val tot ontslag uit het revalidatiecentrum. Vervolgens wordt een financieel contract opgesteld tussen de betrokken zorginstanties en de zorgverzekeraar, waarin één bundeltarief per patiënt wordt gehanteerd voor het hele pakket aan zorgverstrekkingen. Om de samenwerking tussen betrokken zorginstanties vorm te geven lichtte Van der Hijden zes govenance modellen toe; van alliantie met een samenwerkingsovereenkomst tot een externe integrator die verantwoordelijk en risicodragend is.

Casussen uit de praktijk

Na de pauze hebben we in vijf groepen casussen uit de praktijk besproken onder begeleiding van Sam Siemssen, Aris van Veldhuisen, Susanne Smits, Jolande van Meer en Ineke Strijp. Belangrijkste inzichten van deze gesprekstafels:

  • Wees helder welk doel wordt nagestreefd; geen ‘samenwerken om het samenwerken’ maar gebruik een urgent probleem als kans om het anders te organiseren en financieren.
  • Zorg dat er bij het meten van te verwachten resultaten aansluiting is bij de wijze waarop financiers dat doen.
  • Ga bij het opstellen van een business case uit van een afbouw van capaciteit van personeel en/of zorg. Gezien de ontwikkelingen op het gebied van betaalbaarheid, toegankelijkheid en arbeidsmarktcapaciteit in de zorg is een groeimodel onrealistisch en onwenselijk.
  • Denk niet alleen in regionale oplossingen. Soms is landelijke opschaling nodig om innovatie echt van de grond te krijgen.
  • En: ga/blijf in gesprek over gedragsverandering van alle betrokken: inwoners, professionals, managers en bestuurders.

Vervolg en meer informatie

Tijdens de netwerklunch bleek dat er veel gespreksstof, inzichten en ideeën zijn om anders te denken, doen en financieren. Vanuit het ROS netwerk populatiegerichte zorg zijn we van plan om een vervolg te organiseren, wij informeren u hierover via onze website. Zijn er nog vragen of opmerkingen, of ideeën voor een vervolg? Wij horen het graag via info@proscoop.nl of info@rosrobuust.nl.

De bijeenkomst werd georganiseerd door ROS Robuust en Proscoop, namens de landelijke werkgroep populatiegerichte zorg.

Gerelateerde items

Passende bekostiging voor palliatieve zorg: resultaat na 3 jaar onderzoek

Wat is de kwaliteit van transmurale palliatieve zorg en hoe kan dit passend worden bekost... Lees meer

Stroomschema inzet jeugdhulp: Wat werkt het beste voor onze jeugd?

Hoe richten we de ondersteuning voor de jeugd het beste in? Deze vraag speelt in gemeente... Lees meer

Welzijn op Recept breidt verder uit in Assen

Na een succesvolle pilot in 2019 krijgt Welzijn op Recept steeds meer voeten aan de grond... Lees meer